Kultura, Kirol eta Turismo sailburu Rebeca Esnaolak "Turismoaren Kontu Satelitea (TKZ)" nazioarteko estatistika-tresna aurkeztu du prentsaurrekoan, turismoaren benetako pisu ekonomikoa neurtzeko. Tresna hori Nazio Batuen Estatistika Batzordeak onartutako eta Turismoaren Mundu Erakundeak (MTE), Eurostatek eta ELGAk babestutako metodologiari jarraituz egin da, eta horrek emaitzak beste eskualde eta herrialde batzuetakoekin alderatzea bermatzen du.

Nastatek Turismoko Zuzendaritza Nagusiarekin lankidetzan egindako argitalpen honek Nafarroako estatistika ofizial berri bat inauguratu du, eta, lehen aldiz, turismoak Foru Komunitateko BPGari, enpleguari eta produkzio-egiturari egindako ekarpena zehatz-mehatz kuantifikatzeko aukera ematen du, 2016tik 2024ra bitarteko serie historiko batekin. 2025eko datuak, berriz, urte honen amaieran egongo dira eskuragarri, eta horrela aurrerantzean ere.

Aurkezpenean Esnaola sailburuak azpimarratu duenez, tresna honek, lehen aldiz, "turismoak BPGri, enpleguari eta Erkidegoko produkzio-egiturari egiten dion ekarpena zehatz-mehatz kuantifikatzeko aukera emango digu". Kontu berri honi esker ezagutzen ditugun emaitza nagusiek bi milioi bidaia baino gehiago kontabilizatzen dituzte 2024an, mugarri bat bidaiari kopuruari dagokionez, eta 1.500 milioi euroko ekarpena BPGri.

Zentzu horretan, Esnaolak gogorarazi duenez, "turismo jasangarri baten alde lan egiten dugu, hiru arlotan batez ere, soziala, ekonomikoa eta ingurumenekoa, eta horretarako beharrezkoa da jarduera honek lurraldean duen balioa ezagutzea eta neurtzea". Eta ziurtatu duenez, "kontu honi esker, hazten, indartzen eta espezializatzen ari den sektore baten bilakaera, indarguneak eta hobekuntza-arloak ezagutu ahal izango ditugu, bisitatzen gaituztenei kalitatezko eskaintza zabala eta askotarikoa duen Nafarroa bezalako helmuga baten esperientzia paregabeak eskaintzeko".

Azkenik, neurketa-tresna horren erabilgarritasunak "Nafarroa autonomia erkidegoen abangoardian kokatzen du inteligentzia turistikoaren arloan, turismoaren argazki ekonomikoa baitu, INEk Estatu osorako egindako kontu sateliteen metodologian eta irismenean parekagarria".

2024rako emaitza nagusiak

Bestalde, Ana Rivas Turismoko zuzendari nagusiak ere prentsaurrekoan parte hartu du, eta tresna berri horrek emandako lehen datuak aipatu ditu. Azpimarratuz turismoa Nafarroako BPGaren % 5,5 izan zela 2024an, azken eskari turistikoaren bidez neurtuta, hau da, 1.509,6 milioi euro. Zifra horrek ehuneko 0,8 puntuko igoera dakar 2023arekiko, eta serieko handiena da. Turismo-industriek zuzenean sortutako balio erantsia 541,7 milioi eurokoa izan zen, hau da, foru BPG osoaren % 2,7.

Esportazioei dagokienez, gure erkidegoan turismoa soilik izan zen Nafarroako esportazioen % 5,4 2024an.

Gainera, Nafarroako bisitarien kontsumo turistikoa 1.642 milioi eurokoa izan zen 2024an, aurreko urtean baino % 26,3 gehiago. Turismo hartzailea — beste autonomia-erkidego batzuetatik edo atzerritik etorritako pertsonak — izan zen pisu handiena izan zuen osagaia.

Enpleguari dagokionez, turismo-industriek 31.909 lanpostu sortu zituzten, 2023an baino % 2,0 gehiago, eta enplegu osoaren % 9,4 Nafarroan. Eta zergen bilketari dagokionez, 2024an turismoa zergen bilketa garbiaren % 8,4 izan zen Foru Ogasunarentzat.
Azkenik, Kontu Satelite berriak mugarri bat erakusten du bidaiariei dagokienez. Izan ere, datu hori bat dator Nafarroan 2024an erregistratutako bi milioi bidaiariak lehen aldiz gainditu izanarekin, horietatik % 37 atzerrikoak izan baitziren. Turismo-establezimenduetan ostatu hartzen duten bidaiariez ari gara. 

Nafarroako turismoaren egitura sektoriala

Ekoizpen-kontuen analisiaren arabera, janari- eta edari-zerbitzuak dira Nafarroako turismo-jardueraren barruan pisurik handiena duten sektoreak (guztizkoaren % 53,5), eta alokairu-zerbitzuak, berriz, ekarpenik txikiena dutenak ( % 0,7).

Turismo-balio erantsi gordinari (BEG) dagokionez, ostatu-zerbitzuak eta janari- eta edari-zerbitzuak dira proportziorik handiena dutenak, % 33,1 eta % 31,1, hurrenez hurren. Alokairu-zerbitzuak agertzen dira berriz ere ekarpen txikienarekin ( % 0,5).

Bilakaera historikoa: pandemiatik errekorrera

2016-2024 serieak Nafarroako turismoaren bilakaera marrazten du ia hamarkada batean zehar. Covid-19aren pandemiaren eragina argi eta garbi islatzen da datuetan: turismoa foru BPGren % 4,7tik % 3,1era jaitsi zen 2020an, konfinamenduaren eta mugikortasun murrizketen ondorioz. 2021etik aurrera susperraldi iraunkorra hasi zen, eta 2024ko maximo historikoan amaitu da.

Urte amaieran 2025erako adierazleak izango ditugu, baina, itxura guztien arabera, gora egiten ari gara helarazten ari garen zifren gainean.

Turismo-plangintzaren zerbitzura dagoen tresna

Beste adierazle partzial batzuetan ez bezala (gaualdiak, bidaiariak, hotelen okupazioa), Turismoaren Kontu Sateliteak sektorearen ikuspegi ekonomiko integrala eskaintzen du. Eskaintza-taulak — turismo-enpresen ekoizpen-egitura eta kostuak ezaugarritzen dituztenak —, eskari-taulak — turista mota desberdinen profila eta gastua deskribatzen dituztenak — eta taula integratuak (makromagnitude handiak kalkulatzeko aukera ematen dutenak: BPG, BEG eta enplegu turistikoa) konbinatzen ditu.

Estatistika hori edukitzeak indartu egiten du Nafarroak bere turismo-politikak zorrotz oinarritzeko, inbertsio publikoa eta pribatua bideratzeko eta bere posizioa Europako beste autonomia-erkidego eta herrialde batzuenarekin alderatzeko duen gaitasuna.

Era berean, estatistika horren eskuragarritasunaren ondorioz, Nafarroa autonomia-erkidegoen abangoardian dago inteligentzia turistikoaren arloan, turismoaren argazki ekonomiko bat baitu, INEk Estatu osorako egindako kontu sateliteen metodologian eta irismenean pareka daitekeena.